De afkorting API betekent ‘Application Programming Interface’. Het is een techniek die computerprogrammeurs de mogelijkheid geeft vreemde computersystemen te gebruiken zonder dat ze meteen alles van die systemen hoeven te weten. Vergelijk het met autorijden. Je hoeft niet te weten hoe een auto werkt om erin te kunnen rijden. En je kunt moeiteloos van de ene auto naar de andere overstappen omdat je de API van auto’s kent, en omdat alle autobouwers er voor zorgen dat hun auto’s volgens die API werkt. De API van auto’s beschrijft onder andere dat een auto naar links gaat als het het stuur naar links draait, dat hij harder gaat rijden als je op het gaspedaal drukt, en dat je tot stilstand komt als je je voet op de rem zet. Wat moeilijk is aan het overstappen van een auto naar een (totaal) andere zijn de functies die buiten de API vallen.

WEB-API’s zijn bijzonder omdat ze via internet werken. Je kunt ze ook gewoon met je webbrowser benaderen. Klik bijvoorbeeld eens op http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=query&titles=Amsterdam&export . Je gebruikt nu de WEB-API van Wikipedia. Niet schrikken, de pagina die je krijgt lijkt in niets op een WikiPedia pagina, maar alle informatie zit er wel in. De informatie die je via een API krijgt is niet bedoeld om door mensen bekeken te worden. Ze is bedoeld om door andere websites verder verwerkt te worden. Facebook doet dat bijvoorbeeld. Als je daar op Amsterdam terecht komt, zie je wat Facebook gedaan heeft met de informatie uit de API van WikiPedia.

Het aantal WEB-API’s waar de internet programmeurs gebruik van kunnen maken groeit met de dag. Veel organisaties kiezen er ook heel bewust voor de informatie die ze beheren op deze manier beschikbaar te stellen. En dan heb ik het echt niet alleen over WikiPedia en Google. Als je als organisatie graag wil dat je informatie terecht komt bij de eindgebruikers, dan zorg je ervoor dat die informatie op verschillende manieren opgehaald en getoond kan worden.

Mijn favoriete WEB-API is die van het Nederlandse bedrijf ADLIB, dat software maakt voor collectiebeheer bij musea en bibliotheken. Hun API is van eenzame klasse en geeft slimme programmeurs de mogelijkheid complete museumcollecties te doorzoeken en op een eigen manier te presenteren. Als je dan ook nog bedenkt dat heel veel musea (in Nederland, maar ook in het buitenland) gebruik maken van ADLIB, dan voel je al aan welke rijkdom aan erfgoedinformatie hier voor het oprapen ligt. Let wel, dat kan alleen als de ADLIB musea het gebruik van de API voor hun  collectie toestaan, zoals bijvoorbeeld het Amsterdam Museum al gedaan heeft. Voor mijn eigen website maak ik ook al een hele tijd gebruik van deze API. Als je het menupunt ‘Premieres’ aanklikt, zie de theaterpremieres van vandaag (als die er zijn), zoals die zijn opgenomen in de database van Theater Instituut Nederland, waar ik tot voor kort heb gewerkt.

Het gebruik van WEB-API’s is volop in ontwikkeling. De techniek is er klaar voor, maar het wachten is grotendeels nog op instellingen die besluiten informatie op deze manier beschikbaar te stellen. Één ding is zeker: informatie- en kennisverslaafden zoals ik gaan gouden tijden tegemoet.

PS: Ik heb met opzet geprobeerd dit verhaal minder technisch te houden. Wil je technisch meer de diepte in, neem dan contact met me op. Ik vertel er graag meer over.

• Share
• Tweet

Maar laat ik om te beginnen eens ingaan op de vraag waarom je als erfgoedinstelling iets met Wikipedia zou moeten doen? De twee belangrijkste beweegredenen zijn dat samenwerken met Wikipedia een verrijking van de eigen kennis betekent maar zeker ook dat Wikipedia vrijwel altijd bovenaan staat in de zoekresultaten van zoekmachines. En dat laatste wil je als erfgoedinstelling natuurlijk erg graag: gevonden worden. Samenwerken met Wikipedia hoeft helemaal niet moeilijk te zijn, maar er zijn wel wat belangrijke stappen die je moet zetten.

Stap 1: Maak een principebesluit om alle kennis die in huis aanwezig is te delen volgens een Creative Commons license.
Zoals altijd begint het met beslissingen nemen. Een Creative Commons licentie, vaak afgekort met CC betekent het gebruiksrecht van uitingen (tekst, beeld, geluid of wat dan ook) voor een deel vrij geven. Dat betekent dat anderen daarvan gebruik kunnen maken zonder vooraf toestemming te hoeven vragen. Je kunt kiezen uit een aantal licenties die allemaal per land door ervaren juristen zijn geformuleerd.  Belangrijke licentie onderdelen voor de erfgoedsector zijn bronvermelding en gelijk-delen. Dat houdt in dat al je werk door anderen gebruikt en veranderd mag worden, mits met bronvermelding en mits de gebruikers van je werk anderen diezelfde rechten geven. Let wel: je kunt alleen rechten weggeven voor ‘eigen’ werk, foto’s, teksten, beeld en geluid dat door eigen medewerkers is vastgelegd. Over Creative Commons valt veel meer te zeggen dan in deze paragraaf past. Kijk daarvoor op de Nederlandse website van Creative Commons.

Stap 2: Maak met freelancers, vrijwilligers en bedrijven die media en teksten produceren afspraken die het mogelijk maken tekst en beeld te delen volgens stap 1.
Zonder goede afspraken voor werken of reproducties die door anderen zijn gemaakt, kun je voor dat werk geen gebruik maken van een Creative Commons licentie. De rechten voor werk dat door vrijwilligers, freelancers en bedrijven is gemaakt blijven bij de makers ervan. Zonder duidelijk vastgelegde afspraken daarover kan een opdrachtgever maar zeer beperkt daarover beschikken.  Je zult in je overeenkomsten moet vastleggen dat de maker zijn of haar werk met dezelfde (CC) licentie levert als die je zelf wilt gebruiken. Houd er wel rekening mee dat niet iedereen dat zal willen, of dat er extra kosten aan verbonden zijn. Maar zonder dergelijke formele afspraken krijg je werk in je bezit waarmee je maar heel weinig kunt doen.

Stap 3: Richt je eigen wiki in en vul die met je eigen gemeenschap en volgens je eigen regels en conventies
Voor een encyclopedie die voor 100% door vrijwilligers wordt ingericht en beheerd, hanteren ze bij Wikipedia heel strikte regels. De belangrijkste daarvan is waarschijnlijk dat een artikel encyclopedische kennis moet beschrijven, onafhankelijk en objectief. Dat is voor een erfgoedinstelling niet altijd zo strikt. Die kan haar eigen regels en conventies hebben over waarover er artikelen moeten komen, en over hoe die artikelen er dan uit moeten zien. Dat betekent ook dat Wikipedia niet alle informatie van erfgoedinstellingen zal willen voor zijn encyclopedie. Genoeg reden om een eigen wiki op te zetten die je naar eigen inzicht vult. Daarbij mag je gebruik maken van wat er op Wikipedia en andere openbare bronnen vinden is. De software die wikipedia gebruikt (met de ietwat verwarrende naam MediaWiki) is openbaar en gratis, en sluit ook nog eens naadloos aan bij Wikipedia zelf. Installeren en beheren van zo’n eigen wiki vraagt wat kennis en tijd, maar er zijn genoeg mensen en organisaties beschikbaar die over die kennis beschikken. Waaronder ondergetekende.

Stap 4: Stel de inhoud van je eigen wiki beschikbaar aan WikiPedia (en anderen)
Dit houdt in feite  in dat je anderen de mogelijkheid geeft de inhoud van je wiki naar eigen inzicht te gebruiken en te veranderen. De vrijwillige redacteuren bepalen zelf wat geschikt is voor Wikipedia.  Je kunt ook  zelf artikelen naar WikiPedia kopieren, maar houd er dan wel rekening dat je aan de WikiPedia regels gebonden bent. En kijk ook niet raar op als je artikelen door anderen ingrijpend worden veranderd. Maar ook als je niets doet, en je informatie is interessant genoeg, dan zul je je informatie op een gegeven moment schijnbaar vanzelf op Wikipedia zien verschijnen, met bronvermelding.

De eerste twee stappen zijn het belangrijkst, maar ook het moeilijkst. Het vraagt vaak een complete heroverweging van essentiele stukken beleid. Erfgoedinstellingen willen vaak wel alles laten zien wat ze hebben, maar tegelijkertijd is hun collectie (fysiek en virtueel) ook een bron van inkomsten. De praktijk wijst intussen wel uit dat vrijgeven van informatie de belangstelling voor de bron daarvan enorm bevordert. Hoe die belangstelling dat in inkomen gezet kan worden is lang niet altijd voor de hand liggend.

Voor de goede orde: ik schrijf dit artikel geheel op persoonlijke titel. Opmerkingen en vragen zijn welkom.

• Share
• Tweet

• Share
• Tweet

Wordt vervolgd…

• Share
• Tweet

Egbers maakt voor zijn voorstelling intensief gebruik van video-projectie. Dat is op zich niet bijzonder meer. Wel bijzonder is dat de projectie niet alleen achtergrond laat zien, maar vooral dat deze daadwerkelijk deel uit maakt van het verhaal. Nu lijkt projectie een wel heel makkelijke manier om een dubbelganger in beeld te brengen, maar dat is het zeker niet.  Het kost erg veel moeite om dialogen werkend te krijgen. In deze voorstelling is de ‘echte’ William zowel voor, op als achter het scherm te zien. De schaarse tegenspelers worden altijd geprojecteerd, maar de dialogen tussen William en zijn virtuele tegenspelers lopen altijd soepel en natuurlijk.

Om de sfeer van Poe te ondersteunen wordt gebruik gemaakt van foto’s en filmopnames van oude en vervallen gebouwen.  Een deel van de foto’s is afkomstig van Sven Fennema die veel van dit soort gebouwen heeft vastgelegd voor zijn fotoboek Anderswelten.  Maar het zijn vooral Maarten van Rossem (niet de historicus) en Michael Helmerhorst die de videoprojectie tot een actieve medespeler in de voorstelling hebben gemaakt. Helmerhorst was eerder dit jaar ook op de parade te zien met zijn videoproject Rear Window. Hoewel de voorstelling volgens de gangbare regels maar één sprekende rol heeft, benadrukte Egbers na de voorstelling dat dit een teamproject is, waarbij ook Regisseur Gerardjan Rijnders een belangrijke rol speelt.

William Wilson is een bijzondere theaterproductie geworden, waarbij moderne technieken zijn zorgvuldig en effectief zijn ingezet, maar die nog steeds draait om het spel van een acteur. Naast mooi theater levert deze voorstelling ook een bijdrage aan de ontwikkeling van een nieuwe beeldtaal voor theater.

Gezien op 10 september 2010 in Haarlem (Toneelschuur, Premiere)

Foto © Paul Lansen

• Share
• Tweet

Na de geslaagde voorstelling ‘The Goddess’, geïnspireerd op het leven van Rita Hayworth, heeft Celluloid Fever zich gestort op een film uit 1932, ‘Freaks’ van Todd Browning, waarin vrijwel uitsluitend mensen met (soms extreme) lichamelijke afwijkingen meespelen.  Deelnemen aan een reizende ‘Freak Show’ was voor deze mensen lange tijd een van de weinige manieren om in het eigen onderhoud te voorzien. En de ‘gewone’ mensen kwamen (en komen) maar al te graag kijken naar misvormde lichamen en andere menselijke rariteiten, wat voor Tod Browning ongetwijfeld een van de redenen was deze Film te maken. Celluloid Fever laat Todd Browning achteraf zijn visie geven op de film, ondersteund door een helderziende en een bebaarde vrouw. Uiteindelijk gaat de voorstelling om de vraag wie er nu eigenlijk freaks zijn. Ook nu nog zijn er freaks, en vergapen we ons er nog steeds aan. Zijn we dan niet zelf ook freaks?

‘Freaks’ is een is een boeiende voorstelling geworden waarbij veel te zien is. Zoals je kunt verwachten is er erg veel zorg besteed aan de geprojecteerde videobeelden. Samen met de swingende  livemuziek van de alternative rootsrock-band T-99 en het spel van Elisa Beuger, Rixt Leddy en Gerrit Dragt is ‘The Freak’ een voorstelling die geen bezoeker aan De Parade mag missen.

Gezien op 16 juli 2010 in Utrecht (De Parade)

Spelfoto: Mieke Kreunen

Zie ook cultuurpodiumonline.nl

• Share
• Tweet

Toch zijn er nog vragen die smartphones tot nu toe niet of in ieder geval niet gemakkelijk kunnen beantwoorden. Als ik door de stad loop vraag ik me wel eens af of een gebouw in de 17e eeuw geschilderd is, of ik wil meer weten over de geschiedenis van de plek waar ik sta, of welke producten in een oud fabrieksgebouw werden gemaakt, en of hoe dat gebouw er oorspronkelijk uit had moeten zien.

Op dit soort vragen kan mijn smartphone lang niet altijd informatie geven. En veel van die informatie is er wel, al ontbreekt vaak nog de geografische lokatie. En dat zou je van alle wetenswaardigheden moeten vastleggen als je vragen als deze wil beantwoorden.

Nu ben ik maar een kennisspons uit liefhebberij. Maar voor wetenschappelijk onderzoek zou het uitbreiden van erfgoedcollecties met locatieinformatie meer dan alleen ‘leuk’ zijn. Het zou een hele nieuwe dimensie aan historisch erfgoedonderzoek opleveren.

Nu is nog de vraag: wie gaat dit oppakken?

• Share
• Tweet

De officiële opening door Marco De Niet, directeur van Digitaal Erfgoed Nederland.

• Share
• Tweet

De titel van het evenement is duidelijk genoeg: iedereen moet komen! Maar waarom dan, zul je vragen? Als je komt dan krijg je inspirerende voorbeelden en nieuwe ideeën over publieksparticipatie voor voor kunst, cultuur en erfgoed. Het programma is iedere keer anders, maar iedere keer weer de moeite waard.  Deze keer zijn o.a. Chris O’Shea, Raumlabor Berlin, Kröller-Müller Museum, Amsterdams Fonds voor de Kunst, Cinema Reloaded, DOEN pitches en Make Love Not Art van de partij. En jij? Kom jij ook?

En wat die krokodil en die beer ermee te maken hebben, dat moet je zelf maar even uitzoeken!

• Share
• Tweet

Het boek geeft handen en voeten aan de onder marketeers veelgehoorde kreet ‘ we moeten iets aan social media doen’. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en concrete adviezen laat het zien hoe je op een zinvolle manier gebruik kunt maken van social media om een doelgroep te bereiken.  Het boek is zeer de moeite waard, en de manier waarop het gemaakt en aan de man gebracht is bewijst onmiskenbaar dat Erwin Blom weet waar hij het over heeft.  Het boek is tot stand gekomen met de hulp van ruim 150 specialisten uit de communities die het beschrijft.  Een paar daarvan vertelden bij de presentatie van het boek hoe zij met social media omgaan, en wat deze voor hun organisatie betekenen. Daaronder was ook Ronald van den Hoff van gastheer Seats2Meet, die voor zijn bedrijf doelbewust en effectief gebruik  maakt van social media. Maar zeker zo mooi als de inhoud vind ik de manier waarop het verkocht en versrpeid is. Ook daar hebben social media een rol gespeeld, en een bijzonder effectieve bovendien. Nog voor iemand het boek in zijn handen had, was het op voorintekening al in de top tien van de Bestseller top 100 van managementboek.nl terecht gekomen.  En binnen een paar weken was de eerste oplage van 1500 exemplaren uitverkocht. Een tweede oplage van 2000 exemplaren is in de maak, en dat terwijl het boek al vanaf 5 november ook gratis te downloaden was.

Het boek leest snel en prettig en is onmisbaar voor iedereen in Nederland die ook maar iets wil doen waarbij een groep mensen betrokken is.  Als de woorden ‘Marketing en Communicatie’ in je functietitel staan, zou ik het boek zelfs verplicht willen stellen. Want zonder deze kennis loop je kans grote fouten te maken, waarvan de grootst mogelijke fout is social media in te zetten zoals je dat met traditionele middelen en technieken doet.  Want dat moet hier echt anders. De grootste fout die je kunt maken is echter dat je social media links laat liggen.

• Share
• Tweet