Ad Aerts

Ik verbaas me er over hoe gemakkelijk mensen erover heen stappen dat steeds meer van ons doen en laten geregistreerd wordt. Dankzij onze mobiele telefoons is nu al tot op enkele meters nauwkeurig vast te stellen waar we op ieder moment van de dag zijn.  Via de OV-Chip kaart wordt bijgehouden hoe we ons door het openbaar vervoer bewegen. Onze PIN uitgaven geven een goed inzicht in waar we ons geld aan uitgeven. Bibliotheken registreren alle geleende boeken. En straks geeft het rekeningrijden ook nog eens een perfect overzicht van wat we met de auto doen. Combineer al die informatie en maar weinig is nog privé. Toch zitten we er niet zo mee. “We hebben toch niets te verbergen” is een veelgehoorde reactie. De wetgever ziet in al die registratie een welkome mogelijkheid om effectiever misdaad te kunnen bestrijden.  En van grootschalige actie tegen deze inbreuken in ons privéleven komt het dan ook niet.

Ik heb ook niets te verbergen, maar ik vind wel dat ik het recht heb om dingen te doen en te denken waar niemand van weet.  Ik vind dat ik niet alles wat ik doe hoef te verantwoorden. Ik heb recht op een eigen erf, waar alleen ik toegang toe heb. Dat vind ik een principieel recht van iedere mens.  Dat klinkt misschien vreemd van iemand die zoveel van zichzelf op Internet laat zien. Maar het is wel mijn keuze wat ik laat zien.  Toch gaan mijn bezwaren verder dan alleen principes.  Om te beginnen komt er te vaak vertrouwelijke informatie op straat te liggen, een plaats waar die informatie absoluut niet hoort.  Dit gebeurt overheden in alle landen en op grote schaal. Geen enkele overheid kan de garantie geven dat vertrouwelijke informatie niet in verkeerde handen komt.  En dan de overheid zelf. Misschien dat al die informatie door de overheden op het moment voor hele legitieme en goedaardige toepassingen gebruikt wordt. Maar dat weten we niet.  Want daar krijgen we geen daadwerkelijk inzicht in.  En zelfs als het allemaal nu te goeder trouw is, er zijn geen garanties dat dat in de toekomst zo blijft. Regels veranderen. Machthebbers volgen elkaar op.

Onze grootmoeders liepen hele dagen met een doek om het hoofd rond. Ondenkbaar dat dat verboden zou kunnen worden. En nu is het verbod op hoofddoekjes een serieus gespreksonderwerp.  Thuisslachten is een eeuwenoude Nederlandse gewoonte. Moet je niet proberen nu. Cocaine zat vroeger gewoon in frisdrank. En wie weet staat er volgend jaar al gevangenisstraf op buiten roken. Door de eeuwen door zijn steeds andere regels geweest voor wat kan en mag.  En geloof me, het is helemaal niet zeker dat wat nu als redelijk en verstandig gezien wordt, dat ook in de toekomst zal blijven. Als je de geschiedenis van de mensheid bekijkt, zie je te vaak hoe onder het mom van voortschrijdend inzicht de meest verschrikkelijke wetten en regels zijn opgesteld. Met de regering van dit moment zal het zo’n vaart wel niet lopen, maar hoe gaat dat met de regering van morgen? Die krijgt namelijk ook de beschikking over alle opgeslagen persoonlijke informatie.

Een toekomstige regering kan plaatsinformatie gebruiken om iedereen het land uit te zetten die wel eens in een Moskee gesignaleerd is. Ze kan mensen gevangen zetten die boeken lezen over het maken van bommen. Ze kan beslag laten leggen op de eigendommen van mensen die meer dan tien liter sterke drank per jaar kopen. Ze kan mensen in klinieken laten opnemen die naar te veel naar bepaalde zenders kijken en luisteren. Absurd? In het verleden zijn absurdere dingen gebeurd. Daar hoef ik hier niet eens voorbeelden voor te geven, we kunnen er allemaal verschillende noemen.

Privacy is een principieel grondrecht voor ieder mens, maar ook een essentieel recht voor een democratie. Zonder privacy kunnen we alleen maar naar een dictatuur van een minderheid afglijden. En daar maak ik me nog het meeste zorgen over.