Ad Aerts

Ze hebben elkaar in werkelijkheid nooit ontmoet, geeft Irvin D. Yalom ruiterlijk toe.  Friedrich Nietzsche, de filosoof die altijd in de aanval was en daarom de filosoof met de hamer werd genoemd, en Dr. Joseph Breuer, een van de grondleggers van de psychoanalyse en docent van Sigmund Freud. Maar ze hadden elkaar in 1882 ontmoet kunnen hebben. Wat voor boeiende dialogen zou dat  opgeleverd kunnen hebben, lijkt de vraag te zijn waarop Yalom zijn roman ‘Nietzsches Tranen’ heeft gebaseerd.

In het boek krijgt Joseph Breuer (die ook een werkelijkheid een grote faam had als diagnosticus en arts) het verzoek om Friedrich Nietzsche te onderzoeken en te behandelen. Dat alles in het  grootst denkbare geheim. Niet alleen mag Nietzsche niet weten dat Breuer hem op verzoek behandelt, ook de behandeling zelf en de naam van Nietzsche moet geheim blijven. Dit is het raamwerk van een reeks diepgravende en boeiende gesprekken tussen de twee mannen. De dialogen zijn niet gemakkelijk, er worden hele wezenlijke vragen gesteld. Bovendien zetten beiden hun kennis en belezenheid volledig in. Dat stelt ook eisen aan de lezer, die op zijn minst belangstelling moet hebben voor psychotherapie en filosofie.

Vooral vanwege de filosofische insteek van Nietsche is het geen vrolijk boek geworden. Het is geen boek dat je in een keer uitleest, maar wel een dat je iedere keer weer graag oppakt. Niet omdat je wilt weten hoe het afloopt, maar omdat je uitkijkt naar de gesprekken die niets en niemand ontzien en daarnaast ook nog een boeiend beeld geven van het gedachtengoed van twee mensen die echt iets te zeggen hadden.